De gevolgen van de geopolitieke ontwikkelingen worden breed gevoeld in het Nederlandse bedrijfsleven. Ruim de helft van de werkgevers geeft aan dat deze ontwikkelingen merkbare tot zeer grote invloed hebben op hun organisatie. Stijgende kosten worden daarbij verreweg het vaakst genoemd, gevolgd door druk op marges en budgetten en onzekerheid over leveringen.
De impact verschilt duidelijk naar bedrijfsgrootte. Kleinere bedrijven met 2 tot 49 medewerkers geven relatief vaak aan beperkt geraakt te worden. Bij organisaties vanaf 50 medewerkers zijn de gevolgen duidelijker merkbaar.
Mobiliteitsbeleid wordt aangepast
De hogere kosten werken ook door in het mobiliteitsbeleid. Vier op de tien werkgevers geven aan dat de geopolitieke ontwikkelingen hier inmiddels invloed op hebben. De meest genoemde aanpassing is het versnellen van de elektrificatie van het wagenpark. Daarnaast sturen werkgevers scherper op mobiliteitskosten en specifiek op brandstofkosten, laten medewerkers meer thuiswerken en proberen het aantal gereden kilometers te verminderen.
Top 5 aanpassingen in het mobiliteitsbeleid
- Versnelling elektrificatie: 30%
- Strakker sturen op kosten: 29%
- Sturen op lagere brandstofkosten: 26%
- Meer thuiswerken: 25%
- Reduceren kilometers: 23%
Bij het sturen op brandstofkosten kan het bijvoorbeeld gaan om maatregelen die werkgevers al langer toepassen, zoals het niet tanken langs de snelweg of medewerkers naar goedkopere tankstations sturen.
Vooral middelgrote werkgevers versnellen elektrificatie
Opvallend is het verschil tussen bedrijven van verschillende omvang. Van de werkgevers met 50 tot 249 medewerkers zegt 43% de elektrificatie van het wagenpark te versnellen. Ook meer thuiswerken wordt in deze groep relatief vaak genoemd: 36% kiest hiervoor.
Bij bedrijven met 250 tot 999 medewerkers is het beeld breder. Zij sturen relatief vaak strakker op kosten (36%) en verminderen het aantal gereden kilometers (31%). Ook langer doorrijden met bestaande auto's en het verkleinen van het wagenpark worden in deze groep vaker genoemd.
Kleinere werkgevers reageren vooralsnog minder sterk. Van de bedrijven met 2 tot 49 medewerkers heeft ruim een derde nog geen concrete aanpassingen in het mobiliteitsbeleid doorgevoerd.
Kostenbeheersing blijft grootste uitdaging
Ondanks alle ontwikkelingen blijft kostenbeheersing de grootste mobiliteitsuitdaging voor werkgevers. Vooral kleinere bedrijven noemen dit als belangrijkste aandachtspunt. Grotere organisaties maken zich relatief vaker zorgen over de beschikbaarheid van elektrische voertuigen, duurzaamheid en laadinfrastructuur. Bedrijven met 250 tot 999 medewerkers noemen daarnaast medewerkerstevredenheid en laadproblematiek opvallend vaak als uitdaging.
Werkgevers geven aan vooral behoefte te hebben aan duidelijke informatie over regelgeving, inzicht in de financiële impact van beleidswijzigingen en praktische hulpmiddelen om mobiliteitsbeleid toekomstbestendig in te richten.
Grote werkgevers zijn al verder met elektrisch rijden
Bij de grootste werkgevers leidt de huidige situatie minder vaak tot een versnelling van elektrificatie. Dat betekent echter niet dat elektrisch rijden daar minder belangrijk is. Integendeel: deze bedrijven zijn vaak al veel verder in de transitie.
Van de werkgevers met 1.000 medewerkers of meer voert 56% inmiddels een EV-onlybeleid voor de auto van de zaak. Gemiddeld bestaat 41% van het zakelijke personenautopark van de onderzochte werkgevers uit volledig elektrische auto's; bij organisaties met meer dan 1.000 medewerkers is dat ruim 52%.
VNA voorzitter, Renate Hemerik
“De hogere brandstofkosten zetten werkgevers aan om opnieuw naar hun mobiliteitsbeleid te kijken. Ze sturen nog scherper op kosten en kilometers, maar versnellen ook de overstap naar elektrisch rijden. Vooral bij middelgrote werkgevers zien we die beweging nu sterker. Grote werkgevers zijn vaak al verder: bij hen is elektrificatie inmiddels eerder bestaand beleid dan een nieuwe reactie op hogere brandstofkosten.”
Elektrificatie komt uit de markt zelf
De onderzoeksresultaten laten zien dat elektrificatie niet alleen wordt gedreven door overheidsbeleid. Hogere brandstofkosten vormen voor werkgevers een extra bedrijfseconomische reden om naar elektrische auto's te kijken. Vooral bij middelgrote bedrijven lijkt dat nu voor een versnelling te zorgen.
Dat maakt de voorgenomen pseudo-eindheffing volgens VNA des te ongelukkiger. Vanaf 2027 krijgen werkgevers te maken met een extra heffing wanneer zij een niet-volledig elektrische auto van de zaak ter beschikking stellen. De regeling moet de elektrificatie van zakelijke wagenparken stimuleren, terwijl het onderzoek juist laat zien dat werkgevers die beweging zelf al volop maken.
Hemerik vervolgt: “Werkgevers zijn zelf al volop aan het verduurzamen. Dan helpt het niet om daar met de pseudo-eindheffing een complexe regeling met veel extra administratieve rompslomp en mogelijke kosten overheen te leggen.”
Voor VNA onderstreept het belang van stabiel en voorspelbaar beleid dat de transitie ondersteunt in plaats van complexer maakt. De ontwikkeling bij middelgrote werkgevers laat zien dat economische prikkels en marktontwikkelingen de overstap naar elektrisch rijden al verder aanjagen.