Eind 2016 telde Nederland zo’n 13.000 volledig elektrische auto’s. Nauwelijks zichtbaar in een park van in totaal 8,3 miljoen personenauto’s. Het aantal beschikbare modellen was gering en elektrisch rijden bevond zich nog in een experimentele fase.
Op weg naar meer elektrisch
Elektrische auto’s hebben zich in Nederland inmiddels ontwikkeld van niche tot ‘mainstream’. Op basis van cijfers van RDC medio 2026 telt Nederland 778.000 volledig elektrische personenauto’s, goed voor zo’n 8% van het totale autopark.
De leasesector heeft nog altijd een voortrekkersrol; bijna de helft (340.000) van alle elektrische auto’s is een leaseauto (zakelijke operationele autolease of private lease). Binnen het private lease park is inmiddels een kwart van de auto’s volledig elektrisch. In zakelijke (operationele) autolease is inmiddels bijna één op de twee auto's volledig elektrisch.
Nederland was er vroeg bij
Nederland begon relatief vroeg met het elektrificeren van auto’s. Dankzij fiscale stimuli werden plug-in hybride voertuigen al snel populair. Deze auto’s beschikken zowel over een brandstofmotor als een oplaadbare batterij en elektromotor. Ruim 10 jaar geleden maakten veel Nederlanders daardoor al kennis met het ‘stekkeren’ van hun auto.
Ook de laadinfrastructuur ontwikkelde zich voortvarend. Naast de vele openbare publieke laadpalen beschikte Nederland al vroeg over een netwerk van snelladers langs snelwegen. Daarmee was Nederland voorbereid op meer EV’s.
Doorbraak
Die verwachte toename van volledig elektrische auto’s volgde enige jaren later. In 2019 lanceerde Tesla de Model 3, die zich dat jaar meteen tot best verkochte auto kroonde. Ook andere merken werden succesvol met EV’s. Auto’s als de Kia e-Niro en Volkswagen ID.3 genoten een flinke mate van populariteit aan het begin van dit decennium.
Volgens Renate Hemerik, voorzitter VNA, speelde de leasebranche een belangrijke rol in de doorbraak van elektrische auto’s: “EV’s kenden hoge aanschafprijzen en er was nog veel onbekend over kosten, zoals afschrijving. De leasebranche stak desondanks haar nek uit door de investeringen en het restwaarderisico op zich te nemen.”
Private lease en EV’s
In het begin moest de markt voor elektrische auto’s het vooral van zakelijke rijders hebben. Later vond ook de particulier de weg naar EV’s. De combinatie van fiscale stimuli voor particulieren en private lease was daarin een drijvende kracht.
Dankzij private lease werd de drempel van hoge aanschafprijzen geslecht. Daardoor konden ook particulieren profiteren van de relatief lage gebruikskosten van EV’s. In het Nationaal EV- en berijdersonderzoek van de Vereniging Elektrische Rijders (VER) en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) stelden veel particulieren dat private lease voor hen de doorslag gaf om elektrisch te gaan rijden.
Nog volop werk aan de winkel
Ondanks de mijlpaal van 750.000 elektrische personenauto’s is de weg naar volledige elektrificatie van het wagenpark nog lang. Het totale personenautopark gaat richting de 10 miljoen. Daarvan is 92% nog niet volledig elektrisch. Nederland kende een snelle start, maar is binnen de EU niet langer koploper als het gaat om elektrificatie. De afgelopen jaren werden fiscale stimuli en subsidies door de overheid beëindigd. Tegelijkertijd nam de motorrijtuigenbelasting op EV’s sterk toe.
Renate Hemerik, voorzitter van de VNA, licht toe: "Waar het gaat om elektrificatie heeft de Nederlandse overheid de kraan te snel dichtgedraaid. Daardoor zien we nu vertraging in private lease. Ook in de belangrijke occasionmarkt moet de vraag naar EV’s verder omhoog. Dat is essentieel voor de doorstroom van EV’s uit de zakelijke markt."
De occasionmarkt is belangrijk voor de verdere elektrificatie van het Nederlandse personenautopark. Als de vraag naar elektrische auto’s op deze markt achterblijft, dreigen veel tweedehands EV’s te verdwijnen naar het buitenland. De VNA pleit daarom voor overheidsstimuli in particuliere aanschaf en bezit van (tweedehands) elektrische auto’s.
Ook hoopt de VNA dat het kabinet de plannen voor een greentimer regeling doorzet. Daarmee worden de vraag naar tweedehands elektrische auto’s gestimuleerd en blijven ex-lease auto’s aantrekkelijk voor de Nederlandse tweedehandsmarkt.
“Als we de elektrificatie van het wagenpark willen versnellen dan moeten we niet alleen de instroom, maar ook de doorstroom en het behoud van elektrische auto’s in Nederland verbeteren. De kraan moet weer worden opengedraaid en tegelijkertijd moeten we ervoor zorgen dat niets weglekt,” stelt Hemerik.